Sporcular için DEXA
Sporda kemik sağlığı ve vücut kompozisyonu
Yüksek antrenman yükü yeterli enerji gerektirir. Bu enerji uzun süre eksik kalırsa kemikler, hormon sistemi ve performans zarar görebilir – Uluslararası Olimpiyat Komitesi bu durumu RED-S olarak tanımlar.
- Kemik yoğunluğu
- Vücut kompozisyonu
- Takip kontrolü

RED-S nedir?
RED-S, 'Relative Energy Deficiency in Sport' ifadesinin kısaltmasıdır, Türkçede sporda görece enerji yetersizliği anlamına gelir. Bu sayfanın temelini Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin (IOC) 2023 yılı konsensüsü oluşturur.
- Uzun süreli yetersiz enerji kullanılabilirliği – yani antrenman 'ödendikten' sonra vücuda yetecek enerjinin kalmaması – sağlığı ve performansı olumsuz etkileyebilir.
- RED-S kadınları ve erkekleri etkileyebilir.
- Olası etkiler arasında kemik metabolizması, hormon sistemi ve toparlanma süreci bulunur.
- Enerji açığı her zaman bilerek oluşmaz – örneğin antrenman yükü artarken beslenme buna uyum sağlamazsa ortaya çıkabilir.
Bu uyarı belirtileri tıbbi değerlendirme gerektirir
- tekrarlayan stres kırıkları
- adetlerin kesilmesi
- aşırı yorgunluk
- belirgin kilo kaybı
İlk başvurulacak yer bir spor hekimi veya aile hekiminizdir.
Sporcularda DEXA: RED-S kimleri daha sık etkiler
- Dayanıklılık sporu
- bisiklet ve triatlon
- ağırlık sınıfı sporları
- estetik sporlar
- stres kırığı geçiren sporcular
- düşük enerji alımıyla birlikte çok yüksek antrenman yükü
DEXA ölçümü neye yardımcı olabilir
Kemik mineral yoğunluğu
Kemik yoğunluğu ölçümü, kemik yoğunluğunun yaş ve cinsiyete göre düşük olup olmadığını gösterir.
Vücut kompozisyonu
Vücut analizi yağ kütlesini ve yağsız yumuşak doku kütlesini ve bunların dağılımını belirler.
Zaman içindeki değişim
Tekrarlanan ölçümler, tedavi ve antrenman uyarlaması sırasındaki değişiklikleri belgeler.
DEXA tek başına RED-S tanısı koymaz
Kapsamlı bir spor hekimliği değerlendirmesi ve gerekirse beslenme uzmanı değerlendirmesi gereklidir. IOC konsensüsü ayrıca sporda vücut kompozisyonu ölçümlerinin güvenli ve sorumlu biçimde kullanılması için öneriler içerir – ölçüm sonuçları sağlığı korumalı, kilo veya görünüm üzerinde baskı oluşturmamalıdır.
Uygun sağlık hedefleri
Tıbbi kaynaklar
- Mountjoy M, Ackerman KE, Bailey DM, et al. 2023 International Olympic Committee's (IOC) consensus statement on Relative Energy Deficiency in Sport (REDs). British Journal of Sports Medicine 2023;57(17):1073–1097. Kaynağı aç (yeni pencerede açılır)
- International Society for Clinical Densitometry (ISCD): Official Positions – Adult, 2023 durumu (İngilizce). Kaynağı aç (yeni pencerede açılır)
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve doktor/hekim danışmanlığının yerini tutmaz.
Tıbbi değerlendirme sonrası ölçüm
Kemik yoğunluğu ve vücut bileşimi iki farklı tetkiktir – tek başına veya birlikte tek randevuda (120 Euro).
Kemik yoğunluğu ölçümü
Vücut analizi
Çalışma saatleri: Pzt – Per 08:00–17:00, Cum 08:00–13:00